Juliët Treure

Scheiden van tafel en bed klinkt misschien als simpelweg apart gaan wonen, maar dat is het niet. Als mensen – bijvoorbeeld in aanloop naar een gewenste echtscheiding – niet langer samenwonen delen zij feitelijk geen ‘tafel’ en ‘bed’ meer, maar juridisch gezien is er dan géén sprake van een scheiding van tafel en bed. Die komt namelijk alleen tot stand via een procedure bij de rechter en heeft duidelijke rechtsgevolgen.

Waarom scheiden van tafel en bed?

Een scheiding van tafel en bed heeft veel overeenkomsten met een echtscheiding. Een belangrijk verschil is dat bij een scheiding van tafel en bed het huwelijk formeel blijft bestaan. De van tafel en bed gescheiden echtgenoten blijven volgens de wet getrouwd. Mensen kunnen om verschillende redenen voorkeur hebben voor een scheiding van tafel en bed boven een echtscheiding. Bijvoorbeeld omdat zij vanwege hun geloofsovertuiging niet voor een echtscheiding kiezen of omdat zij nog niet zeker weten of zij definitief uit elkaar willen gaan.

Wat is scheiden van tafel en bed?

Ondanks dit verschil, is de procedure van scheiding van tafel en bed vrijwel gelijk aan een echtscheidingsprocedure. Een advocaat moet een verzoek tot scheiding van tafel en bed indienen bij de rechtbank. Dit kan namens één van beide of namens beide echtgenoten. De rechter zal het verzoek in de regel toewijzen. De scheiding van tafel en bed is definitief nadat de beschikking van de rechtbank is ingeschreven in het huwelijksgoederenregister.

Ook de gevolgen van een scheiding van tafel en bed zijn vergelijkbaar met die van een echtscheiding. Zo zijn na de scheiding van tafel en bed gemeenschappelijke bezittingen en schulden niet langer gemeenschappelijk; die moeten dus worden verdeeld. Als er minderjarige kinderen zijn, dient er een ouderschapsplan te worden gemaakt met afspraken over onder meer de verzorging en financiën van de kinderen. Verder zijn de echtgenoten geen fiscale partners meer nadat het verzoek tot scheiding van tafel en bed is ingediend bij de rechtbank en zij niet meer op hetzelfde adres staan ingeschreven.

Het huwelijk blijft echter intact. Dat betekent overigens ook dat van tafel en bed gescheiden echtgenoten niet kunnen hertrouwen of een geregistreerd partnerschap kunnen aangaan.

Einde van de scheiding van tafel en bed?

Aan een scheiding van tafel en bed is geen tijdsduur gekoppeld. De scheiding van tafel en bed blijft dus bestaan als echtgenoten niets doen. Soms willen echtgenoten de scheiding van tafel en bed echter beëindigen: omdat zij toch samen verder willen (‘verzoening’) of omdat zij het huwelijk willen ontbinden. Dat gaat als volgt in zijn werk.

Echtgenoten verzoenen zich door een verklaring af te leggen dat de scheiding van tafel en bed is opgehouden te bestaan. Die verklaring (de verzoening) moet bij de rechtbank worden ingeschreven in het huwelijksgoederenregister. Door de inschrijving van de verzoening in het huwelijksgoederenregister herleven alle gevolgen van het huwelijk: juridisch gezien is het alsof de scheiding van tafel en bed er nooit is geweest. 

Tegenover verzoening staat de ontbinding van het huwelijk. Als van tafel en bed gescheiden echtgenoten het erover eens dat zij het huwelijk willen beëindigen, kunnen zij de rechtbank hier gezamenlijk om verzoeken. Eén van de echtgenoten kan ook eenzijdig – dus zonder medewerking van de ander – om ontbinding van het huwelijk verzoeken. Zo’n eenzijdig verzoek kan worden gedaan als de scheiding van tafel en bed ten minste drie jaar heeft geduurd. In uitzonderlijke situaties kan deze termijn voor het indienen van een eenzijdig verzoek worden verkort tot één jaar; bijvoorbeeld als de ander gedrag heeft vertoond dat kwetsend is voor de verzoekende echtgenoot. 

Meer informatie?

Heeft u vragen over scheiden van tafel en bed of wilt u weten wat wij in uw situatie voor u kunnen betekenen? Neem gerust contact met ons op. 

Deel dit artikel

Neem contact op met onze specialisten voor meer informatie

Expertises bij deze publicatie